Pelargonium (Sardunya Kökü): Bronşit ve Soğuk Algınlığı Kanıtları, Karaciğer Uyarısı

Kısaca

  • Pelargonium sidoides, Güney Afrika’da yetişen bir sardunya türüdür; kök ekstresi öksürük ve soğuk algınlığı ürünlerinde kullanılır.
  • Cochrane derlemesi, akut bronşitte belirtileri hafifletebileceğini düşük kaliteli kanıtlarla bildirmiştir.
  • EMA, ekstresini soğuk algınlığı belirtileri için geleneksel kullanım kapsamında değerlendirmiştir.
  • Nadir de olsa karaciğer hasarı vakaları bildirilmiştir; karaciğer hastaları ve kan sulandırıcı kullananlar dikkat etmelidir.
Bilimsel ad Pelargonium sidoides (ve P. reniforme)
Familya Geraniaceae
Kullanılan kısım Kök
Önemli bileşenler Kumarinler (umckalin), tanenler, fenolik asitler
EMA durumu Geleneksel kullanım (soğuk algınlığı belirtileri)

Pelargonium sidoides, Güney Afrika’ya özgü, koyu kırmızı çiçekli bir sardunya türüdür. Yerel halk kökünü öksürük ve solunum yolu enfeksiyonlarında kullanmıştır. 1900’lerin başında bir İngiliz tarafından Avrupa’ya “tüberküloz tedavisi” iddiasıyla getirilmiş, bu iddia hiçbir zaman kanıtlanmamıştır. Bugün Almanya başta olmak üzere birçok ülkede öksürük ve soğuk algınlığı için bitkisel ilaç olarak satılmaktadır. Evlerde süs bitkisi olarak yetiştirilen sardunyalar farklı türlerdir ve tıbbi amaçla kullanılmamalıdır.

Kanıtlar

2013 Cochrane derlemesi (Timmer ve ark.), Pelargonium sidoides ekstresinin yetişkin ve çocuklarda akut bronşit belirtilerini 7. günde plaseboya göre azaltabileceğini bildirmiştir; ancak kanıtların kalitesi düşük olarak değerlendirilmiştir. Soğuk algınlığı ve sinüzit için kanıtlar daha da sınırlıdır. Avrupa İlaç Ajansı HMPC, ekstreyi soğuk algınlığı belirtilerinin hafifletilmesinde geleneksel kullanım kategorisinde değerlendirmiştir.

Kanıt düzeyi: Sınırlı. Akut bronşitte olası küçük fayda; düşük kaliteli çalışmalar.

Güvenlik

  • Mide-bağırsak şikâyetleri, hafif burun kanaması ve diş eti kanaması, alerjik cilt reaksiyonları.
  • Karaciğer hasarı: Almanya’daki farmakovijilans verilerinde pelargonium ile ilişkili karaciğer hasarı vakaları bildirilmiş; nedensellik bazı vakalarda olası olarak değerlendirilmiştir. Ürün bilgilerine karaciğer uyarısı eklenmiştir (bkz. bitkisel ürünler ve karaciğer).
  • Kanama: İçerdiği kumarinler nedeniyle teorik kanama riski.

Kimler kullanmamalı?

Karaciğer hastalığı olanlar, kanama eğilimi olanlar ve kan sulandırıcı kullananlar, gebeler ve emzirenler (yeterli veri yok). Çocuklarda kullanım ürün onayına ve yaş sınırına bağlıdır; 1 yaş altında kullanılmamalı, küçük çocuklarda hekim veya eczacıya danışılmalıdır. Bazı sıvı formlar alkol içerir (bkz. çocuklarda bitkisel ürün güvenliği).

Etkileşimler

Varfarin ve diğer kan sulandırıcılar ile etkileşim teorik olarak mümkündür (bkz. kan sulandırıcılar).

Hekime başvurun: Öksürük 3 haftadan uzun sürüyorsa, yüksek ateş, nefes darlığı, göğüs ağrısı, kanlı balgam varsa; bebeklerde ve yaşlılarda solunum yolu enfeksiyonlarında. Pelargonium kullanırken sarılık, koyu idrar veya karın ağrısı olursa ürünü bırakın.

Sık sorulan sorular

Pelargonium bronşite iyi gelir mi?

Cochrane derlemesi akut bronşitte belirtileri hafifletebileceğini düşük kaliteli kanıtlarla bildirmiştir.

Evdeki sardunya aynı etkiyi gösterir mi?

Hayır. Süs sardunyaları farklı türlerdir ve tıbbi amaçla kullanılmamalıdır.

Pelargonium çocuklara verilebilir mi?

Yaş sınırına ve ürün onayına bağlıdır; küçük çocuklarda hekim veya eczacıya danışılmalıdır.

Kaynaklar ve ileri okuma

  • Timmer A. ve ark. (2013), Cochrane — Akut solunum yolu enfeksiyonlarında Pelargonium sidoides ekstresi
  • EMA HMPC — Pelargonii radix monografisi
  • Teschke R. ve ark. (2012), Annals of Hepatology — Pelargonium sidoides ve hepatotoksisite şüphesi
  • ABD NCCIH — Pelargonium sidoides (Umckaloabo)

Önemli not: Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amacı taşır; tanı, tedavi ya da kişisel sağlık önerisi değildir ve bir hekim veya eczacı görüşünün yerini tutmaz. Herhangi bir bitkisel ürün ya da takviyeyi kullanmadan önce — özellikle düzenli ilaç kullanıyor, hamile ya da emziriyor, kronik bir hastalığınız varsa veya çocuklar söz konusuysa — hekiminize veya eczacınıza danışın. Zehirlenme şüphesinde 114 Ulusal Zehir Danışma Merkezi’ni, acil durumlarda 112’yi arayın. Tıbbi sorumluluk reddi

Yukarı Çık