Andrographis: Soğuk Algınlığı Üzerine Kanıtlar, Alerji Riski ve Güvenlik

Kısaca

  • Andrographis, Asya geleneksel tıbbında kullanılan, çok acı tadıyla bilinen bir bitkidir.
  • Sistematik derlemeler, üst solunum yolu enfeksiyonu belirtilerini hafifletebileceğini bildirmiş; ancak çalışmaların kalitesi düşüktür.
  • Avustralya TGA, andrographis ile ilişkili ciddi alerjik reaksiyonlar ve tat bozukluğu konusunda uyarı yayımlamıştır.
  • Gebelik, emzirme, otoimmün hastalık ve kan sulandırıcı kullanımında önerilmez.
Bilimsel ad Andrographis paniculata
Familya Acanthaceae
Kullanılan kısım Toprak üstü kısımlar (yaprak, gövde)
Etken maddeler Andrografolid ve diğer diterpen laktonlar
EMA durumu HMPC değerlendirmesi: Geleneksel kullanım kapsamında soğuk algınlığı belirtileri (2014, koşullu)

Andrographis, Hindistan, Sri Lanka ve Güneydoğu Asya’da yetişen bir bitkidir. Ayurveda ve Geleneksel Çin Tıbbında ateşli hastalıklar ve solunum yolu enfeksiyonlarında kullanılmıştır. Çok acı tadı nedeniyle “acıların kralı” olarak anılır. İskandinavya’da soğuk algınlığı için Eleutherococcus ile kombinasyon ürünleri yaygın olarak satılmıştır.

Kanıtlar

2017’de yayımlanan geniş bir sistematik derleme ve meta-analiz (Hu ve ark.), andrographisin akut solunum yolu enfeksiyonlarında öksürük ve boğaz ağrısı gibi belirtileri plaseboya göre azaltabileceğini ve hastalık süresini kısaltabileceğini bildirmiştir. Ancak çalışmaların çoğu küçük, metodolojik olarak zayıf ve heterojendir. Avrupa İlaç Ajansı HMPC, andrographisi soğuk algınlığı belirtileri için geleneksel kullanım kapsamında değerlendirmiştir. COVID-19 için yapılan küçük çalışmalarda kesin bir fayda gösterilmemiştir.

Kanıt düzeyi: Sınırlı. Olumlu sinyaller, ancak düşük kaliteli çalışmalar.

Güvenlik

  • Alerjik reaksiyonlar: Avustralya Terapötik Ürünler İdaresi (TGA), 2015’te andrographis içeren ürünlerle ilişkili anafilaksi dâhil ciddi alerjik reaksiyon bildirimlerini değerlendirmiş ve ürünlere uyarı ifadesi eklenmesini zorunlu kılmıştır.
  • Tat bozukluğu: Tat alma duyusunun kaybı veya değişmesi bildirilmiştir.
  • Mide bulantısı, ishal, baş ağrısı, yorgunluk, döküntü.
  • Yüksek dozlarda karaciğer enzimlerinde yükselme bildirilmiştir.

Kimler kullanmamalı?

  • Gebeler: Hayvan çalışmalarında düşük ve fertilite üzerine olumsuz etkiler bildirilmiştir.
  • Emzirenler ve küçük çocuklar: Güvenlik verisi yetersizdir.
  • Otoimmün hastalığı olanlar ve nakil hastaları: Bağışıklık üzerine etkileri nedeniyle.
  • Kanama bozukluğu olanlar ve ameliyat olacaklar.
  • Acanthaceae ailesine alerjisi olanlar.

Etkileşimler

Kan sulandırıcılar ve antiplatelet ilaçlar (kanama riski), tansiyon ilaçları (ek düşürücü etki), bağışıklık baskılayıcılar, diyabet ilaçları ve bazı CYP enzimleriyle işlenen ilaçlarla etkileşim potansiyeli vardır.

Hekime başvurun: Soğuk algınlığı belirtileriyle birlikte yüksek ateş, nefes darlığı, göğüs ağrısı veya 10 günden uzun süren şikâyetler varsa (bkz. soğuk algınlığı ve grip). Andrographis kullandıktan sonra kurdeşen, yüzde şişlik veya nefes darlığı olursa hemen 112’yi arayın.

Sık sorulan sorular

Andrographis soğuk algınlığına iyi gelir mi?

Sistematik derlemeler belirtileri hafifletebileceğini bildirmiştir; ancak çalışmaların kalitesi düşüktür.

Andrographis güvenli mi?

Ciddi alerjik reaksiyonlar ve tat bozukluğu bildirilmiştir; gebelikte kullanılmamalıdır.

Andrographis COVID-19’u önler mi?

Küçük çalışmalarda kesin bir fayda gösterilmemiştir.

Kaynaklar ve ileri okuma

  • Hu X.Y. ve ark. (2017), PLoS ONE — Akut solunum yolu enfeksiyonlarında Andrographis paniculata: Sistematik derleme
  • EMA HMPC (2014) — Andrographidis paniculatae folium değerlendirme raporu
  • Avustralya TGA (2015) — Andrographis paniculata ve alerjik reaksiyonlar güvenlik incelemesi
  • ABD NCCIH — Andrographis bilgi sayfası

Önemli not: Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amacı taşır; tanı, tedavi ya da kişisel sağlık önerisi değildir ve bir hekim veya eczacı görüşünün yerini tutmaz. Herhangi bir bitkisel ürün ya da takviyeyi kullanmadan önce — özellikle düzenli ilaç kullanıyor, hamile ya da emziriyor, kronik bir hastalığınız varsa veya çocuklar söz konusuysa — hekiminize veya eczacınıza danışın. Zehirlenme şüphesinde 114 Ulusal Zehir Danışma Merkezi’ni, acil durumlarda 112’yi arayın. Tıbbi sorumluluk reddi

Yukarı Çık