Kısaca
- Kedi tırnağı, Amazon ormanlarında yetişen, kanca şeklindeki dikenlerinden adını alan bir sarmaşıktır.
- Osteoartrit ve romatoid artrit üzerine yapılan çalışmalar çok küçük ve eskidir; güvenilir sonuç çıkarılamaz.
- Bağışıklığı uyardığı düşünüldüğü için otoimmün hastalığı olanlarda ve nakil hastalarında risklidir.
- Gebelikte geleneksel olarak doğum kontrolü amaçlı kullanıldığı bildirildiğinden gebe ve gebelik planlayanlar kullanmamalıdır.
| Bilimsel ad | Uncaria tomentosa, Uncaria guianensis |
|---|---|
| Familya | Rubiaceae |
| Kullanılan kısım | Kök ve iç kabuk |
| Önemli bileşenler | Oksindol alkaloitleri, kinovik asit glikozitleri |
| Not | Türkçe “kedi tırnağı” adı bazı yerli bitkiler için de kullanılabilir; bu rehber Uncaria türlerini kapsar |
Kedi tırnağı (Uña de gato), Peru ve diğer Güney Amerika ülkelerinin yağmur ormanlarında yetişen, kedi pençesine benzeyen kıvrık dikenleri olan odunsu bir sarmaşıktır. Asháninka yerlileri tarafından iltihap, yara ve mide şikâyetlerinde kullanılmıştır. 1990’larda eklem ve bağışıklık ürünü olarak Batı’da popülerleşmiştir.
Kanıtlar
- Osteoartrit: 2001’de yapılan 45 kişilik küçük bir çalışmada (Piscoya ve ark.), U. guianensis ekstresinin diz ağrısında egzersizle ilişkili ağrıyı azalttığı bildirilmiştir. Daha büyük ve bağımsız çalışmalar yoktur.
- Romatoid artrit: 40 kişilik küçük bir çalışmada (Mur ve ark., 2002) standart tedaviye ek olarak ağrılı eklem sayısında azalma bildirilmiştir. Bulgular doğrulanmamıştır.
- Bağışıklık, kanser, HIV: Kanıtlar laboratuvar çalışmalarıyla sınırlıdır.
Kanıt düzeyi: Zayıf. Çok az sayıda küçük çalışma.
Yan etkiler
Bulantı, ishal, baş ağrısı, baş dönmesi. Tansiyon düşüklüğü ve kanama eğiliminde artış teorik olarak mümkündür. Nadiren böbrek sorunları ve alerjik reaksiyonlar bildirilmiştir.
Kimler kullanmamalı?
- Gebeler ve gebelik planlayanlar: Geleneksel olarak doğum kontrolü ve düşük amacıyla kullanıldığı bildirilmiştir.
- Emzirenler ve çocuklar: Güvenlik verisi yoktur.
- Otoimmün hastalığı olanlar (lupus, MS, romatoid artrit — hekim önerisi olmadan) ve organ nakli hastaları.
- Kanama bozukluğu olanlar, ameliyat olacaklar (en az 2 hafta önce bırakılmalı).
- Düşük tansiyonu olanlar.
Etkileşimler
- Bağışıklık baskılayıcılar: Etkisini azaltabilir.
- Kan sulandırıcılar ve antiplatelet ilaçlar: Kanama riski (bkz. kan sulandırıcılar).
- Tansiyon ilaçları: Ek düşürücü etki.
- CYP3A4 ile işlenen ilaçlar: Laboratuvar çalışmaları ve bir HIV ilacı ile ilgili vaka raporu, bazı ilaçların kan düzeyini etkileyebileceğini düşündürmektedir.
Önemli: Romatoid artrit gibi iltihaplı eklem hastalıklarında erken ve etkili tedavi kalıcı eklem hasarını önler. Bitkisel ürünler bu tedavilerin yerine kullanılmamalıdır. Eklem ağrısı, şişlik ve sabah tutukluğu için romatoloji uzmanına başvurun (bkz. osteoartrit).
Sık sorulan sorular
Kedi tırnağı eklem ağrısına iyi gelir mi?
Çok küçük çalışmalarda bazı faydalar bildirilmiştir; güvenilir kanıt yoktur.
Hamileler kedi tırnağı kullanabilir mi?
Hayır. Geleneksel olarak doğum kontrolü amaçlı kullanıldığı bildirilmiştir.
Kedi tırnağı bağışıklığı güçlendirir mi?
Laboratuvar bulguları vardır; insanlarda kanıtlanmamıştır ve otoimmün hastalıklarda risk oluşturabilir.
Kaynaklar ve ileri okuma
- Piscoya J. ve ark. (2001), Inflammation Research — Uncaria guianensis ile diz osteoartriti: RCT
- Mur E. ve ark. (2002), Journal of Rheumatology — Romatoid artritte Uncaria tomentosa: RCT
- ABD NCCIH — Kedi tırnağı bilgi sayfası
- Memorial Sloan Kettering Kanser Merkezi — About Herbs: Cat’s Claw
Önemli not: Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amacı taşır; tanı, tedavi ya da kişisel sağlık önerisi değildir ve bir hekim veya eczacı görüşünün yerini tutmaz. Herhangi bir bitkisel ürün ya da takviyeyi kullanmadan önce — özellikle düzenli ilaç kullanıyor, hamile ya da emziriyor, kronik bir hastalığınız varsa veya çocuklar söz konusuysa — hekiminize veya eczacınıza danışın. Zehirlenme şüphesinde 114 Ulusal Zehir Danışma Merkezi’ni, acil durumlarda 112’yi arayın. Tıbbi sorumluluk reddi