Kas Krampları ve Gece Bacak Krampları: Nedenleri, Germe, Magnezyum Kanıtı ve Kinin Uyarısı

Kısaca

  • Kas krampları, bir kasın istemsiz, ağrılı ve ani kasılmasıdır; en sık baldırda ve gece görülür.
  • Çoğu gece krampı belirgin bir hastalık olmadan, özellikle yaşlılarda ve gebelerde ortaya çıkar.
  • Düzenli baldır germe egzersizleri önerilir; Cochrane derlemesi magnezyumun yaşlılardaki tipik kramplarda etkili olma olasılığının düşük olduğunu bildirmiştir.
  • Kinin ciddi yan etkileri nedeniyle kramp için rutin olarak önerilmez; tonik sudaki kinin miktarı ise tedavi edici değildir.
Sık bölgeler Baldır, ayak tabanı, uyluk
Risk faktörleri İleri yaş, gebelik, yoğun egzersiz, sıvı kaybı, uzun süre oturma/ayakta durma
İlişkili ilaçlar İdrar söktürücüler, statinler, bazı astım ilaçları, bazı osteoporoz ilaçları (raloksifen)
İlişkili durumlar Diyabet, böbrek hastalığı, tiroid hastalığı, siroz, periferik damar ve sinir hastalıkları

Kas krampı, bir kasın ya da kas grubunun aniden, istemsiz olarak ve ağrılı şekilde kasılmasıdır. Kasılan kas sert bir yumru gibi hissedilebilir. Genellikle birkaç saniye ile birkaç dakika sürer, ancak sonrasında kasta saatlerce süren ağrı ve hassasiyet kalabilir. Gece bacak krampları özellikle 50 yaş üstündeki kişilerde yaygındır ve uykuyu bozar.

Nedenler

Çoğu gece krampı “idiyopatik”tir, yani belirgin bir hastalık olmadan ortaya çıkar. Kas ve sinirlerin yaşla birlikte değişmesi, uzun süre oturma, kasların kısalması ve yorgunluğu rol oynayabilir. Diğer nedenler:

  • Egzersiz: Yoğun veya alışılmadık egzersiz sırasında ya da sonrasında; yorgunluk temel etkendir.
  • Gebelik: Özellikle son üç ayda sık görülür (bkz. gebelik).
  • Sıvı kaybı ve elektrolit dengesizlikleri: Kusma, ishal, aşırı terleme; düşük potasyum, magnezyum, kalsiyum veya sodyum (bkz. potasyum).
  • İlaçlar: İdrar söktürücüler, statinler, bazı astım ilaçları (beta-agonistler), raloksifen, bazı tansiyon ilaçları.
  • Hastalıklar: Diyabete bağlı sinir hasarı, böbrek yetmezliği ve diyaliz, hipotiroidi, siroz, periferik damar hastalığı, bel fıtığı ve sinir sıkışması, Parkinson.

Kramp anında ne yapılmalı?

  • Kasılan kası nazikçe germek: Baldır krampında bacağı düz tutup ayak parmaklarını kendinize doğru çekmek veya ayağa kalkıp topuğu yere basmak,
  • Kası hafifçe ovmak ve masaj yapmak,
  • Kramptan sonra kalan ağrı için ılık uygulama veya ılık duş.

Önleme

  • Germe egzersizleri: Yatmadan önce birkaç dakika baldır ve hamstring germe önerilir. Hollanda’da yapılan bir randomize çalışmada, yatmadan önce düzenli germe yapan yaşlılarda gece krampı sıklığı ve şiddetinin azaldığı bildirilmiştir; diğer çalışmaların sonuçları karışıktır.
  • Yeterli sıvı alımı (bkz. su ve hidrasyon).
  • Uyku pozisyonu: Ayak bileğinin aşağı doğru uzun süre bükülü kalmasını önlemek için ağır yorganları gevşek tutmak.
  • Uygun ayakkabı ve gün içinde düzenli hareket.

Magnezyum ve diğer takviyeler

Magnezyum, kas krampları için en yaygın kullanılan takviyedir. Ancak Cochrane sistematik derlemesi (Garrison ve ark., 2020), yaşlılarda görülen tipik kas kramplarında magnezyum takviyesinin klinik olarak anlamlı bir fayda sağlamasının olası olmadığı sonucuna varmıştır. Gebelikte görülen kramplar için sonuçlar tutarsızdır. Böbrek hastalarında magnezyum takviyesi birikim riski taşır (bkz. magnezyum). B kompleks vitaminleri, E vitamini ve potasyum için de güvenilir kanıt yoktur; ancak kan testinde eksiklik saptanırsa tedavi edilmelidir.

Kinin

Kinin, geçmişte gece krampları için kullanılmıştır. Cochrane derlemesi kininin krampları orta düzeyde azaltabildiğini göstermiştir; ancak kan hücrelerinde ciddi düşüş, ritim bozuklukları, işitme ve görme sorunları ve ciddi alerjik reaksiyonlar gibi tehlikeli yan etkileri nedeniyle ABD FDA ve İngiltere MHRA, kramplar için rutin kullanımına karşı uyarılar yayımlamıştır. Tonik suda bulunan kinin miktarı tedavi edici düzeyde değildir.

Turşu suyu, muz ve popüler öneriler

Turşu suyunun egzersiz kramplarını hızla kestiğine dair küçük bir laboratuvar çalışması vardır; mekanizmanın tuzdan çok ağız ve boğazdaki sinir reflekslerine bağlı olabileceği düşünülmektedir. Ancak yüksek tuz içeriği nedeniyle tansiyon, böbrek ve kalp hastalarında uygun değildir. Muz potasyum içerir, ancak potasyum eksikliği olmayan kişilerde krampları önlediği gösterilmemiştir.

Kanıt düzeyi: Magnezyum ve popüler öneriler için zayıf; germe egzersizleri için sınırlı.

Ne zaman hekime başvurmalı? Sık ve şiddetli kramplar, kas güçsüzlüğü veya erimesi, uyuşma, yürürken baldırda ağrı (dolaşım bozukluğu), yeni başlanan bir ilaçla ortaya çıkan kramplar veya statin kullanırken açıklanamayan kas ağrısı ve koyu renkli idrar varsa hekime başvurun. Bir bacakta şişlik, kızarıklık ve sıcaklıkla birlikte ağrı derin ven trombozu olabilir ve acil değerlendirme gerektirir.

Sık sorulan sorular

Gece krampları neden olur?

Çoğu zaman belirgin bir hastalık olmadan, özellikle yaşla birlikte ortaya çıkar; ilaçlar ve bazı hastalıklar da neden olabilir.

Magnezyum krampa iyi gelir mi?

Cochrane derlemesi, yaşlılardaki tipik kramplarda magnezyumun anlamlı fayda sağlamasının olası olmadığını bildirmiştir.

Kramp anında ne yapmalıyım?

Kasılan kası nazikçe germek ve masaj yapmak en etkili ilk yardımdır.

Kaynaklar ve ileri okuma

  • Garrison S.R. ve ark. (2020), Cochrane — İskelet kası krampları için magnezyum
  • El-Tawil S. ve ark. (2015), Cochrane — Kas krampları için kinin
  • Hallegraeff J.M. ve ark. (2012), Journal of Physiotherapy — Germe egzersizleri yaşlılarda gece bacak kramplarının sıklığını ve şiddetini azaltır: Randomize çalışma
  • İngiltere NICE CKS — Bacak krampları

Önemli not: Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amacı taşır; tanı, tedavi ya da kişisel sağlık önerisi değildir ve bir hekim veya eczacı görüşünün yerini tutmaz. Herhangi bir bitkisel ürün ya da takviyeyi kullanmadan önce — özellikle düzenli ilaç kullanıyor, hamile ya da emziriyor, kronik bir hastalığınız varsa veya çocuklar söz konusuysa — hekiminize veya eczacınıza danışın. Zehirlenme şüphesinde 114 Ulusal Zehir Danışma Merkezi’ni, acil durumlarda 112’yi arayın. Tıbbi sorumluluk reddi

Yukarı Çık