Reishi Mantarı (Ganoderma): Bağışıklık İddiaları, Kanser Araştırmaları ve Karaciğer Riski

Kısaca

  • Reishi, Doğu Asya geleneksel tıbbında “ölümsüzlük mantarı” olarak anılan, sert ve odunsu bir mantardır.
  • Kanser hastalarında Cochrane derlemesi, standart tedaviye ek olarak bağışıklık göstergelerinde bazı değişiklikler bildirmiş; ancak sağkalım faydası gösterilmemiştir.
  • Kalp-damar risk faktörleri üzerine yapılan çalışmalarda belirgin fayda bulunmamıştır.
  • Karaciğer hasarı vakaları bildirilmiştir; kan sulandırıcı kullananlar ve ameliyat olacaklar kullanmamalıdır.
Bilimsel ad Ganoderma lucidum (ve G. lingzhi)
Kategori Mantar (Ganodermataceae)
Kullanılan kısım Meyve gövdesi, spor, miselyum
Önemli bileşenler Beta-glukanlar ve diğer polisakkaritler, triterpenler (ganoderik asitler)
Düzenleyici durum Takviye olarak satılır; ilaç onayı yoktur

Reishi (Çince lingzhi), ağaç gövdelerinde yetişen, parlak kırmızı-kahverengi yüzeyli, sert ve acı tadı nedeniyle doğrudan yemek olarak tüketilmeyen bir mantardır. Çin, Japonya ve Kore’de iki bin yılı aşkın süredir “uzun ömür” ve “canlılık” ile ilişkilendirilmiş, sanatta ve edebiyatta sembol haline gelmiştir. Bugün kapsül, toz, ekstre, çay ve “mantarlı kahve” gibi ürünlerde yer alır.

Kanıtlar

  • Kanser: 2016 Cochrane derlemesi, kanser hastalarında reishinin standart tedaviyle birlikte kullanıldığında tedaviye yanıt oranında ve bazı bağışıklık göstergelerinde artış sağlayabileceğini, ancak çalışmaların düşük kalitede olduğunu ve uzun dönem sağkalım faydası gösterilmediğini bildirmiştir. Derleme, reishinin standart tedavinin yerine kullanılmaması gerektiğini vurgulamıştır.
  • Kalp-damar risk faktörleri: 2015 Cochrane derlemesi, reishinin kan şekeri, kolesterol ve tansiyon üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığını bildirmiştir.
  • Yorgunluk ve yaşam kalitesi: Küçük çalışmalarda bazı olumlu sonuçlar bildirilmiştir; kanıtlar zayıftır.
  • Bağışıklık: Laboratuvar çalışmalarında beta-glukanların bağışıklık hücrelerini etkilediği gösterilmiştir; bunun sağlıklı insanlarda enfeksiyonları önlediğine dair kanıt yoktur.

Kanıt düzeyi: Zayıf-sınırlı. Popülerliği, kaliteli klinik kanıtların çok önündedir.

Güvenlik

  • Karaciğer: Özellikle toz formlarla ilişkili karaciğer hasarı vakaları bildirilmiştir (bkz. bitkisel ürünler ve karaciğer).
  • Kanama: Trombosit işlevini etkileyebilir; burun kanaması ve morarma bildirilmiştir.
  • Ağız-boğaz kuruluğu, mide şikâyetleri, baş dönmesi, ciltte döküntü.
  • Ürün kalitesi: Piyasadaki bazı “reishi” ürünlerinin beyan edilen beta-glukan içeriğini taşımadığı, bir kısmının tahıl üzerinde üretilmiş miselyumdan oluştuğu ve büyük ölçüde nişasta içerdiği analizlerde gösterilmiştir.

Kimler kullanmamalı?

Kan sulandırıcı veya antiplatelet ilaç kullananlar, kanama bozukluğu olanlar, düşük tansiyonu olanlar, ameliyat olacaklar (en az iki hafta önce bırakılmalı), karaciğer hastaları, gebeler ve emzirenler, organ nakli hastaları.

Etkileşimler

Hekime başvurun: Reishi kullanırken sarılık, koyu idrar, karın ağrısı, olağandışı morarma veya kanama olursa ürünü bırakın ve hekime başvurun.

Sık sorulan sorular

Reishi kanseri tedavi eder mi?

Hayır. Cochrane derlemesi standart tedavinin yerine kullanılmaması gerektiğini vurgulamıştır.

Reishi bağışıklığı güçlendirir mi?

Laboratuvar bulguları vardır; sağlıklı insanlarda enfeksiyonları önlediğine dair kanıt yoktur.

Reishi kimler için risklidir?

Kan sulandırıcı kullananlar, ameliyat olacaklar, karaciğer hastaları, gebeler ve nakil hastaları için risklidir.

Kaynaklar ve ileri okuma

  • Jin X. ve ark. (2016), Cochrane — Kanser tedavisinde Ganoderma lucidum
  • Klupp N.L. ve ark. (2015), Cochrane — Kalp-damar risk faktörleri için Ganoderma lucidum
  • Memorial Sloan Kettering Kanser Merkezi — About Herbs: Reishi Mushroom
  • Wu D.T. ve ark. (2017), Scientific Reports — Ganoderma ürünlerinde polisakkarit kalitesi analizi

Önemli not: Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amacı taşır; tanı, tedavi ya da kişisel sağlık önerisi değildir ve bir hekim veya eczacı görüşünün yerini tutmaz. Herhangi bir bitkisel ürün ya da takviyeyi kullanmadan önce — özellikle düzenli ilaç kullanıyor, hamile ya da emziriyor, kronik bir hastalığınız varsa veya çocuklar söz konusuysa — hekiminize veya eczacınıza danışın. Zehirlenme şüphesinde 114 Ulusal Zehir Danışma Merkezi’ni, acil durumlarda 112’yi arayın. Tıbbi sorumluluk reddi

Yukarı Çık